Geheugen en opslag: welke schijf past bij jou?

Van alle onderdelen in een computer is de opslag het onderdeel waar je het minst over nadenkt en het meest van merkt.

Hij bepaalt hoe lang je 's ochtends naar het opstartscherm kijkt, of Excel meteen opengaat, en hoeveel foto's je kwijt kunt voordat Windows begint te klagen.

Op deze pagina zetten we uiteen wat er te kiezen valt en in welke volgorde je dat het beste doet. Onderaan staat een overzicht van alles wat we over dit onderwerp geschreven hebben.

Waarom de schijf zoveel uitmaakt

Om te begrijpen waarom een schijf het verschil maakt, helpt het om te weten hoe de twee soorten werken.

Een klassieke harde schijf bewaart je bestanden op een magnetische plaat die met 5.400 of 7.200 toeren per minuut ronddraait. Daarboven zweeft een leeskop die naar de juiste plek moet reizen voordat hij iets kan lezen. Dat reizen kost ongeveer 10 milliseconden per keer, en bij het opstarten van Windows gebeurt het duizenden keren achter elkaar. Daar gaat je minuut wachten heen.

Een SSD heeft die stap niet. Hij bewaart data in flashgeheugen, chips zonder bewegende delen, en reageert daardoor vrijwel meteen. Dat is de reden dat een oudere laptop met een nieuwe SSD vaak sneller aanvoelt dan een gloednieuwe laptop met een harde schijf. Wat een SSD precies is en hoe hij werkt, staat uitgebreid in wat is een SSD.

Dat betekent niet dat de harde schijf overbodig is. Per gigabyte is hij nog altijd een stuk goedkoper, en voor een archief van foto's, video's of oude projecten is dat een echt argument. De afweging tussen de twee, punt voor punt, staat in HDD of SSD: wat is het verschil.

Eerst wat past, dan pas wat je wilt

Zodra je weet dat je een SSD wilt, komt de valkuil waar de meeste mensen in stappen: ze kiezen eerst op snelheid en ontdekken daarna dat de schijf niet in hun laptop past.

Dat komt doordat er twee dingen door elkaar lopen. De maat van de schijf is één ding — 2,5 inch, het platte blokje uit oudere laptops, of M.2, het smalle kaartje dat plat op het moederbord klikt. De aansluiting is iets heel anders, en die bepaalt hoe snel de schijf mag praten: SATA loopt tegen ongeveer 550 MB per seconde aan, NVMe haalt 2.000 tot 7.000 MB per seconde.

Het venijn zit erin dat een M.2-slot niet automatisch een NVMe-slot is. Er bestaan M.2-schijven met SATA erachter, en moederborden met een M.2-slot dat alleen SATA doorlaat. Zet je daar een NVMe-schijf in, dan wordt hij simpelweg niet herkend.

Voordat je iets bestelt, controleer je dus welke maat, welke lengte en welke aansluiting jouw apparaat aankan. Hoe je dat in vijf minuten uitzoekt, staat in welke interne SSD past in jouw laptop. En wil je weten wat NVMe nu precies is en of het die meerprijs waard is, dan lees je dat in wat is een NVMe-SSD.

Hoeveel ruimte heb je echt nodig?

Als de schijf past, is de volgende vraag hoe groot hij moet zijn. Ook daar wordt vaak misgerekend, want Windows 11 en Office nemen samen al ongeveer 60 GB in beslag voordat jij één bestand hebt opgeslagen.

Wat je daarna nodig hebt, hangt bijna volledig af van wat je bewaart. Documenten kosten bijna niets: tienduizend Word-bestanden passen in ongeveer 5 GB. Foto's van een telefoon zitten rond de 4 MB per stuk. Maar fotografeer je in raw, dan is één foto al 25 tot 50 MB, en video in 4K kost ongeveer 3 GB per tien minuten. Dat is het verschil tussen jarenlang vooruit kunnen met 500 GB en binnen een jaar vastlopen.

Houd daarbij ongeveer 10 procent van de schijf vrij. Dat is geen vrijblijvend advies: een SSD heeft lege blokken nodig om nieuwe data in te zetten, en een schijf die tot de rand vol staat wordt merkbaar trager. De volledige rekensom per soort gebruik staat in hoeveel opslag heb je nodig.

Wil je alle stappen in één keer doorlopen — maat, aansluiting, capaciteit en snelheid, in de goede volgorde — dan is hoe kies je een SSD de kortste route.

Losse schijven of een toestel waar hij al in zit?

Hier zijn we duidelijk over: wij verkopen geen losse SSD's, harde schijven of geheugenmodules. Wat we wel doen, is de opslag in het toestel zelf op maat maken. Bij elke laptop en desktop in onze shop kies je bij het bestellen een grotere SSD of meer werkgeheugen, en dan bouwen wij dat in en testen we het toestel opnieuw.

Dat heeft een voordeel en een nadeel. Het voordeel is dat je niets hoeft te openen, niets hoeft over te zetten en niets kunt verwisselen. Het nadeel is dat je gebonden bent aan de configuraties die wij aanbieden. Wil je een specifieke schijf van een specifiek merk, dan ben je met een losse aankoop elders beter uit — en dan helpen de artikelen op deze pagina je bij het kiezen.

Heb je al een toestel dat verder prima voldoet en alleen traag is, dan is een nieuwe SSD vaak de goedkoopste ingreep die er bestaat. Zit je computer daarnaast op weinig werkgeheugen of op een processor van tien jaar oud, dan verplaatst een nieuwe schijf alleen het probleem.

Waar wij naar kijken

Elk toestel dat bij ons binnenkomt, wordt door onze eigen technische dienst nagelopen. De schijf wordt uitgelezen op zijn SMART-waarden, gewist en opnieuw ingericht, en een schijf die zijn slijtagegrens nadert gaat eruit. Wat er uiteindelijk in zit, staat op de productpagina.

Advies nodig?

Weet je niet welke opslag bij je past, of twijfel je of je huidige toestel de moeite van een upgrade waard is? Bekijk ons aanbod refurbished laptops en gebruikte laptops, of neem contact met ons op.

Bel 030 785 20 41 of mail info@asbascomputers.nl. Langskomen kan ook: de ASBAS Store staat in Utrecht.
Meer over geheugen en opslag

Kiezen en vergelijken

- Hoe kies je een SSD?
- Wat is een SSD?
- HDD of SSD: wat is het verschil?
- Wat is een NVMe-SSD?
- Welke interne SSD past in jouw laptop?
- Hoeveel opslag heb je nodig?
- Welke SSD-snelheid heb je nodig?
- Alles over een SSD-laptop

 

Zelf aan de slag

- Hoe bouw je een SSD in je laptop?
- Harde schijf klonen naar SSD
- Back-up maken op een externe harde schijf

 

Problemen oplossen

- Hoelang gaat een SSD mee?
- Waarom een harde schijf niet zichtbaar is in Windows