HDD of SSD: wat is het verschil?

Twee schijven met hetzelfde doel: je bestanden bewaren. De prijs verschilt fors, de snelheid nog meer.

Welke van de twee je nodig hebt, hangt af van wat je met de computer doet. Hieronder zetten we ze punt voor punt naast elkaar, zodat je die afweging zelf kunt maken.

Wat is het verschil in één zin?

Het verschil zit in de techniek: een HDD bewaart data op een draaiende magnetische plaat, een SSD in flashgeheugen zonder bewegende delen. Uit dat ene onderscheid komt elk ander verschil voort — de snelheid, het geluid, het stroomverbruik en de prijs.

HDD staat voor hard disk drive, de klassieke harde schijf. Binnenin draait een plaat rond met 5.400 of 7.200 toeren per minuut, met daarboven een leeskop die heen en weer beweegt. SSD staat voor solid state drive, en dat zijn chips die data vasthouden ook zonder stroom. Meer over de werking staat in wat is een SSD.

Hoe groot is het verschil in snelheid?

Het verschil in snelheid is groot, en je merkt het niet af en toe maar de hele dag.

Een harde schijf leest en schrijft ongeveer 100 tot 150 MB per seconde. Een SSD met SATA-aansluiting haalt ongeveer 550 MB per seconde, en een SSD met NVMe-aansluiting zelfs 2.000 tot 7.000 MB per seconde.

Belangrijker dan die getallen is de reactietijd. Een leeskop moet eerst naar de juiste plek reizen, en dat kost ongeveer 10 milliseconden per keer. Bij het opstarten van Windows gebeurt dat duizenden keren achter elkaar. Daar zit het verschil tussen een laptop die er een minuut over doet en een die in twintig seconden klaarstaat.

Welke gaat er langer mee?

Op deze vraag is geen kort antwoord te geven, want het hangt af van wat je met het apparaat doet. Allebei de soorten slijten, alleen op een andere manier.

Een harde schijf heeft bewegende delen en slijt daardoor mechanisch. Een klap terwijl de plaat draait kan hem in één keer onbruikbaar maken. Voor een laptop die elke dag mee de deur uit gaat, is dat een reëel risico.

Een SSD heeft dat probleem niet, maar zijn geheugencellen slijten door schrijven. Hoeveel je kunt schrijven staat in de TBW-waarde, wat staat voor terabytes written. Bij normaal gebruik — mail, documenten, browsen, video kijken — kom je daar niet in de buurt. Wat die waarde precies betekent, staat in hoelang gaat een SSD mee.

Het grootste verschil zit dan ook niet in hoe lang ze meegaan, maar in hoe ze stukgaan. Een harde schijf kondigt het meestal aan: hij begint te klikken, wordt traag, of laat bestanden vallen. Een SSD werkt door tot hij ineens niet meer wordt herkend, en bij een defecte SSD valt er zelden nog data te redden.

Wat kosten ze?

Op prijs wint de harde schijf, en dat is meteen het enige punt waarop hij dat doet. Per gigabyte is hij een stuk goedkoper: voor het bedrag van een SSD van 1 TB koop je een harde schijf van meerdere terabytes.

Dat is een echt argument. Wie een archief van foto's, video's of oude projecten wil bewaren, betaalt voor die opslag op een SSD onnodig veel.

Waar merk je het verder aan?

Naast snelheid en prijs zijn er nog een paar praktische verschillen, en die tellen in een laptop zwaarder dan in een desktop.

- Geluid — een harde schijf tikt en zoemt hoorbaar, een SSD is volledig stil.
- Stroomverbruik — bij een harde schijf draait de motor mee, een SSD gebruikt minder stroom en geeft dus meer accuduur.
- Schokbestendigheid — een harde schijf is kwetsbaar zolang de plaat draait, een SSD is er ongevoelig voor.
- Gewicht — een SSD is lichter, zeker in M.2-vorm.
- Prijs per gigabyte — hier wint de harde schijf, die is goedkoper.

Een stille, koele en zuinige schijf die tegen een stoot kan, is precies wat een apparaat in een rugtas nodig heeft.

Wanneer kies je toch nog een harde schijf?

Er is één situatie waarin een harde schijf nog steeds de betere keuze is: als je veel ruimte nodig hebt en snelheid niet uitmaakt. Denk aan een externe schijf voor je back-up, een archief van ruwe videobestanden, of de tweede schijf in een desktop waar je foto's op parkeert.

Voor de schijf waar Windows op staat is een harde schijf geen goede keuze meer. Het besturingssysteem doet voortdurend kleine leesopdrachten, en daar is een draaiende plaat nu juist het slechtst in.

Kan ik ze allebei gebruiken?

Dat kan, en in een desktop is het vaak de verstandigste opzet: Windows en je programma's op een SSD, je archief op een harde schijf. Zo betaal je alleen voor snelheid op de plek waar het iets oplevert.

In een laptop is er meestal maar plaats voor één schijf. Daar combineer je een SSD binnenin met een externe harde schijf voor de back-up. Dat is meteen de goedkoopste manier om veel ruimte te hebben zonder in te leveren op snelheid.
Wat kies je?

Voor de schijf waar je besturingssysteem op draait, kies je een SSD. Voor het bewaren van veel bestanden die je zelden opent, kies je een harde schijf. En voor een laptop kies je een SSD, met de rest extern.

Hoeveel opslag je in beide gevallen nodig hebt, staat in hoeveel opslag heb je nodig.

De hele reeks over opslag staat op geheugen en opslag. In onze gebruikte laptops en refurbished laptops zit een SSD, en bij het bestellen kies je zelf de capaciteit.

Kom je er niet helemaal uit? We helpen je graag met passend advies. Bel 030 785 20 41 of mail info@asbascomputers.nl.