Wat is een SSD?

In vrijwel elke advertentie voor een laptop staat het woord SSD, meestal met een getal erachter. Wat het precies is, wordt er zelden bij verteld.

Toch bepaalt dat ene onderdeel meer van je dagelijkse ervaring dan de processor. Hieronder lees je wat een SSD is, hoe hij werkt en waar je het verschil in de praktijk merkt.

Wat is een SSD precies?

Een SSD (solid state drive) is een opslagschijf zonder bewegende delen. Hij bewaart je bestanden in flashgeheugen: chips die hun inhoud vasthouden, ook als de stroom eraf gaat. Dat is hetzelfde soort geheugen als in een usb-stick, alleen sneller en in veel grotere aantallen naast elkaar geplaatst.

De klassieke harde schijf werkt heel anders. Die heeft een magnetische plaat die met 5.400 of 7.200 toeren per minuut ronddraait, met daarboven een leeskop die heen en weer beweegt. Elk bestand dat je opent, is bij zo'n schijf dus een mechanische handeling.

Waarom is een SSD sneller?

De snelheidswinst komt doordat er niets hoeft te bewegen. Bij een harde schijf moet de leeskop eerst naar de juiste plek op de plaat reizen voordat hij kan beginnen met lezen. Dat wachten heet zoektijd en duurt ongeveer 10 milliseconden. Een SSD kent die stap niet en reageert binnen een fractie daarvan.

Dat verschil zie je terug in precies die dingen die je de hele dag doet:

- Opstarten. Een laptop met een harde schijf doet er een minuut of langer over. Met een SSD sta je meestal binnen twintig seconden op je bureaublad.

- Programma's openen. Word, Chrome en Teams staan er vrijwel meteen.

- Meerdere dingen tegelijk. Een harde schijf moet zijn leeskop verdelen over alles wat er tegelijk gebeurt. Een SSD leest overal even snel, dus een update op de achtergrond legt je werk niet plat.

In ruwe cijfers ziet dat er zo uit: een harde schijf haalt ongeveer 100 tot 150 MB per seconde, een SSD met een SATA-aansluiting ongeveer 550 MB per seconde, en een NVMe-SSD tussen de 2.000 en 7.000 MB per seconde.

Wat merk je er verder van?

Snelheid is de bekendste winst, maar er zijn er meer, en die tellen in een laptop misschien nog wel zwaarder.

Om te beginnen gebruikt een SSD minder stroom, omdat er geen motor hoeft te draaien. In een laptop scheelt dat merkbaar in de accuduur. Hij maakt daarnaast geen enkel geluid: het tikken en zoemen van een harde schijf verdwijnt volledig.

En hij kan tegen een stoot. Valt een draaiende harde schijf om, dan kan de leeskop de plaat raken en is de schijf onbruikbaar. Een SSD heeft geen kop en geen plaat. Voor een apparaat dat elke dag in een tas gaat, is dat het praktische verschil.

Wat zijn de nadelen van een SSD?

Er zijn twee nadelen die het noemen waard zijn, en het is eerlijk om die er meteen bij te zetten.

Het eerste is de prijs. Per gigabyte is een SSD duurder dan een harde schijf: voor het geld van een SSD van 1 TB koop je een harde schijf van meerdere terabytes. Wie vooral veel wil bewaren en niet veel snelheid nodig heeft, is met een harde schijf goedkoper uit.

Het tweede nadeel zit in wat er gebeurt bij uitval. Een harde schijf kondigt zijn einde vaak aan met klikken of vastlopen, en een specialist kan er dan nog data van halen. Een SSD werkt tot hij niet meer werkt. Een back-up is daarom geen extraatje. Hoe je die opzet, staat in back-up maken op een externe harde schijf.

Zijn er verschillende soorten SSD's?

Die zijn er, en ze verschillen op twee punten: de maat en de aansluiting.

Qua maat kom je 2,5 inch tegen, het formaat van een klassieke laptopschijf, en M.2, een smal kaartje dat plat op het moederbord klikt. Qua aansluiting bestaat er SATA, de oudere en langzamere, en NVMe, die via de PCIe-lijnen van het moederbord werkt en veel sneller is.

Welke combinatie in jouw apparaat past, hangt af van het moederbord. In hoe kies je een SSD lopen we die keuze in vier stappen door.

Is een SSD de moeite waard?

Voor vrijwel elk gebruik is het antwoord ja. Van alle onderdelen die je kunt vervangen, levert een SSD het meeste verschil op in wat je dagelijks merkt: opstarten, openen en schakelen. Een oudere laptop met een nieuwe SSD voelt vaak sneller dan een nieuwe laptop met een harde schijf.

Wat het verschil in de praktijk betekent, zetten we punt voor punt naast elkaar in HDD of SSD: wat is het verschil.

Alles over opslag staat bij elkaar op geheugen en opslag. In onze refurbished laptops en gebruikte laptops zit standaard een SSD.

Kom je er niet helemaal uit? We helpen je graag met passend advies. Bel 030 785 20 41 of mail info@asbascomputers.nl.