Hoelang gaat een SSD mee?

Hoelang gaat een SSD mee?

Een SSD slijt door schrijven, en dat klinkt onrustbarender dan het is. Het getal dat die slijtage aangeeft staat op elke verpakking, en de meeste mensen halen het nooit.

Toch is het goed om te weten wat er precies slijt en waar het echte risico zit. Dat laatste blijkt namelijk iets anders te zijn dan slijtage.

Wat slijt er aan een SSD?

Wat slijt zijn de geheugencellen. Een SSD schrijft data door lading in of uit een cel te duwen, en die handeling tast het laagje isolatie eromheen langzaam aan. Na genoeg keren houdt zo'n cel zijn lading niet meer betrouwbaar vast.

Lezen doet daarentegen niets. Je kunt een bestand duizend keer openen zonder dat er iets slijt, want alleen schrijven telt.

Een SSD verdeelt dat schrijven bovendien bewust over alle cellen, zodat er niet één plek versleten raakt terwijl de rest nieuw is. Dat heet wear leveling en gebeurt automatisch. Daarnaast houdt elke schijf een reservevoorraad cellen achter de hand om versleten cellen te vervangen.

Wat betekent TBW?

TBW staat voor terabytes written en geeft aan hoeveel data je in totaal naar de schijf kunt schrijven binnen de opgave van de fabrikant. Hoe groter de schijf, hoe hoger dat getal.

256 GB — 100 tot 150 TBW
500 GB — 200 tot 300 TBW
1 TB — 400 tot 600 TBW
2 TB — 800 tot 1.200 TBW

Dat cijfer krijgt pas betekenis als je het naast je eigen gebruik zet. Kantoorgebruik — mail, documenten, browsen, video kijken — komt neer op ongeveer 10 tot 20 GB per dag. Bij 15 GB per dag schrijf je ongeveer 5,5 TB per jaar. Op een schijf van 500 GB met 250 TBW duurt het dan tientallen jaren voordat je die grens raakt.

Voor wie dagelijks video bewerkt of grote datasets verplaatst ligt dat anders. Die kan zonder moeite 100 GB of meer per dag schrijven, en dan wordt TBW wél een cijfer om op te letten.

Hoe controleer je de gezondheid van je SSD?

Je hoeft daar niet naar te gissen, want elke SSD houdt zelf bij hoeveel er geschreven is en hoeveel reserve er over is. Die gegevens heten SMART-waarden.

Uitlezen kan op drie manieren:

CrystalDiskInfo — gratis, en toont een gezondheidspercentage plus het aantal geschreven terabytes.

De software van de fabrikant — Samsung Magician, Crucial Storage Executive of WD Dashboard. Die tonen dezelfde gegevens plus firmware-updates.

Windows zelf — open de opdrachtprompt en typ wmic diskdrive get status. Dat geeft alleen goed of niet goed, geen percentage.

De waarden waar het om gaat zijn Percentage Used of Media Wearout Indicator voor de slijtage, en Total Host Writes voor het aantal geschreven terabytes. Staat de slijtage na een paar jaar op enkele procenten, dan is er niets aan de hand.
Wat gaat er in de praktijk eerder stuk?

In de praktijk zijn het zelden de geheugencellen die het begeven. De zwakke plek is de controller: het chipje dat het schrijven regelt. Dat kan het door een stroomstoring, oververhitting of een fabricagefout begeven, en dan stopt de hele schijf in één keer.

Daarin zit ook het echte verschil met een harde schijf. Een harde schijf kondigt zijn einde meestal aan: hij klikt, wordt traag, of laat bestanden vallen, en er is dan vaak nog tijd om data te redden. Een SSD werkt tot hij niet meer wordt herkend, en dan valt er zelden nog iets terug te halen.

Slijtage is dus niet je grootste risico, plotselinge uitval wel. En daar is maar één antwoord op: een back-up die los van het apparaat staat. Hoe je die inricht staat in back-up maken op een externe harde schijf.

Hoe houd je je SSD in goede staat?

Met vijf gewoontes houd je een SSD in goede conditie, en ze kosten geen van alle moeite.

Houd ongeveer 10 procent vrij. Een volle schijf moet meer intern verplaatsen, en dat is extra schrijfwerk.

Laat TRIM ingeschakeld. Windows doet dat standaard. TRIM vertelt de schijf welke blokken vrij zijn, zodat hij ze alvast kan opschonen.

Defragmenteer niet. Dat is zinvol bij een harde schijf en schadelijk bij een SSD, omdat het alleen maar schrijfwerk oplevert. Windows herkent een SSD en doet het niet uit zichzelf.

Houd de firmware bij. De software van de fabrikant waarschuwt als er een update is.

Let op warmte. Een NVMe-schijf in een dunne laptop kan warm worden. Een schone ventilator en een vrije luchtinlaat helpen meer dan welke instelling ook.

Waar komt het op neer?

Bij normaal gebruik is de slijtage van een SSD zelden de reden dat je afscheid neemt van het apparaat. Wie veel schrijft, kiest gewoon een grotere schijf: meer capaciteit betekent meer TBW en dus meer marge.

Wil je weten waar TBW meeweegt in je keuze, dan staat de volledige volgorde in hoe kies je een SSD.

De hele reeks over opslag staat op geheugen en opslag. Is je huidige schijf aan vervanging toe, dan zit er in onze refurbished laptops en gebruikte laptops standaard een SSD.

Kom je er niet helemaal uit? We helpen je graag met passend advies. Bel 030 785 20 41 of mail info@asbascomputers.nl.