Beeldschermkleuren aanpassen: zo krijg je weer een natuurgetrouw beeld

Je zet je computer aan en merkt meteen dat de kleuren er anders uitzien dan je gewend bent. Wit oogt gelig, foto's lijken flets of juist veel te fel en video's missen detail. Dat kan behoorlijk storend zijn, zeker wanneer je dagelijks achter een beeldscherm werkt. Gelukkig hoeft een afwijkende kleurweergave niet direct te betekenen dat je monitor defect is. In veel gevallen kun je de instellingen aanpassen, waardoor het beeld weer veel prettiger oogt. Door stap voor stap te controleren waar het probleem vandaan komt, voorkom je onnodig gedoe en haal je meer uit je monitor.

Waardoor veranderen de kleuren van een beeldscherm?

Een monitor laat kleuren zien op basis van verschillende instellingen. Zodra een van die instellingen verandert, kan het complete beeld anders ogen. Dat kan gebeuren na een Windows-update, een nieuwe videokaartdriver of doordat iemand per ongeluk instellingen heeft aangepast.

Ook de monitor zelf speelt een rol. Vrijwel iedere monitor beschikt over een eigen menu waarin je helderheid, contrast, kleurtemperatuur en andere beeldinstellingen kunt wijzigen. Wanneer een van deze instellingen niet goed staat, zie je dat direct terug in de kleurweergave.

Daarnaast heeft de omgeving invloed. Fel zonlicht of juist een donkere ruimte zorgt ervoor dat kleuren anders worden ervaren. Daardoor lijkt het soms alsof de monitor verkeerd staat ingesteld, terwijl het probleem ergens anders ligt.

Controleer eerst de instellingen van je monitor

Voordat je instellingen in Windows wijzigt, is het verstandig om het menu van de monitor zelf te openen. Vrijwel iedere monitor beschikt over knoppen of een joystick waarmee je het schermmenu kunt openen.

Controleer vervolgens of de helderheid niet te hoog of juist te laag staat. Een extreem hoge helderheid zorgt ervoor dat kleuren flets lijken, terwijl een lage helderheid donkere tinten minder goed zichtbaar maakt.

Kijk daarna naar het contrast. Wanneer dit te hoog staat ingesteld, verdwijnen kleine kleurverschillen. Staat het contrast juist erg laag, dan oogt het complete beeld vlak.

Veel monitoren beschikken daarnaast over verschillende beeldmodi. Denk aan een standaardmodus, een spelmodus of een filmmodus. Elke instelling geeft kleuren op een andere manier weer. Voor dagelijks gebruik levert de standaardinstelling vaak het meest natuurlijke resultaat op.

Pas de kleurtemperatuur aan

De kleurtemperatuur bepaalt of wit meer richting blauw of juist richting geel gaat. Veel mensen merken dit direct wanneer ze overstappen naar een andere monitor.

Een koel beeld bevat meer blauw en oogt vaak helder. Een warme instelling bevat juist meer gele tinten. Welke instelling prettig is, verschilt per persoon, maar voor dagelijks gebruik kiezen veel gebruikers voor een neutrale kleurtemperatuur.

Werk je regelmatig met foto's of video's, dan is een natuurgetrouwe weergave belangrijk. Een verkeerde kleurtemperatuur kan ervoor zorgen dat afbeeldingen er op andere schermen heel anders uitzien.

Controleer de instellingen in Windows

Windows beschikt over verschillende mogelijkheden om kleuren aan te passen. Soms worden instellingen automatisch gewijzigd na een update of na het installeren van nieuwe stuurprogramma's.

Open de beeldscherminstellingen en controleer of nachtverlichting is ingeschakeld. Deze functie vermindert blauw licht waardoor het scherm warmer oogt. Dat is prettig tijdens de avonduren, maar overdag kan het ervoor zorgen dat kleuren minder natuurlijk lijken.

Controleer daarnaast of er kleurfilters actief zijn. Deze zijn bedoeld om de toegankelijkheid te verbeteren, maar kunnen de volledige kleurweergave veranderen wanneer ze per ongeluk zijn ingeschakeld.

Ook het juiste kleurprofiel is belangrijk. Windows gebruikt hiervoor ICC-profielen. Wanneer een verkeerd profiel actief is, kunnen kleuren duidelijk afwijken van wat de monitor eigenlijk kan weergeven.

Vergeet de videokaart niet

De videokaart bepaalt hoe het beeld uiteindelijk naar de monitor wordt gestuurd. Fabrikanten zoals NVIDIA, AMD en Intel leveren hiervoor eigen software waarin extra beeldinstellingen beschikbaar zijn.

Controleer of instellingen zoals kleurverzadiging, digitaal contrast of kleurcorrectie zijn aangepast. Deze functies kunnen het beeld flink veranderen.

Het is daarnaast verstandig om de videokaartdriver actueel te houden. Een verouderde driver kan ervoor zorgen dat bepaalde instellingen niet goed worden toegepast of dat kleuren anders worden weergegeven dan bedoeld.

Verschillende paneeltypes laten kleuren anders zien

Niet iedere monitor gebruikt dezelfde techniek. Daardoor kunnen twee schermen naast elkaar een heel ander beeld tonen, zelfs wanneer beide dezelfde instellingen gebruiken.

Een IPS-paneel staat bekend om natuurgetrouwe kleuren en brede kijkhoeken. Daardoor zijn deze monitoren populair voor kantoorwerk, fotobewerking en dagelijks gebruik.

VA-panelen leveren vaak diepe zwartwaarden en een hoog contrast. Daardoor komen films goed tot hun recht, al kunnen kleuren vanuit een schuine hoek iets veranderen.

TN-panelen zijn vaak sneller, maar tonen kleuren minder nauwkeurig. Voor standaard kantoorgebruik is dat meestal geen probleem, maar wie veel met foto's werkt merkt het verschil sneller.

Bij het kiezen van een nieuwe monitor is het daarom verstandig om verder te kijken dan alleen de schermgrootte. Ook de beeldschermkwaliteit speelt een grote rol bij hoe prettig een scherm dagelijks gebruikt kan worden.

De invloed van HDR en SDR

Steeds meer monitoren ondersteunen HDR. Deze techniek zorgt ervoor dat lichte en donkere delen beter zichtbaar zijn wanneer de inhoud hiervoor geschikt is.

Wanneer HDR verkeerd staat ingesteld, kunnen kleuren juist fletser lijken. Sommige programma's ondersteunen HDR volledig, terwijl andere software beter werkt met SDR.

Controleer daarom of de HDR-instelling past bij de monitor en de toepassingen die je gebruikt. Soms levert het uitschakelen van HDR een veel rustiger en natuurlijker beeld op.

Kalibreren zorgt voor een natuurgetrouwer resultaat

Wie veel waarde hecht aan correcte kleuren kan een monitor kalibreren. Daarbij wordt met speciale apparatuur gemeten hoe het scherm kleuren weergeeft. Vervolgens wordt een kleurprofiel aangemaakt dat precies bij de monitor past.

Voor de meeste thuisgebruikers is dit niet noodzakelijk, maar voor fotografen, videobewerkers en ontwerpers kan het een groot verschil maken.

Heb je geen kalibratie apparatuur, dan kun je al veel verbeteren door helderheid, contrast en kleurtemperatuur zorgvuldig af te stemmen.

Controleer de kabel en aansluiting

Soms ligt het probleem helemaal niet bij de monitor of Windows. Een beschadigde HDMI- of DisplayPort-kabel kan storingen veroorzaken waardoor kleuren anders worden weergegeven.

Controleer daarom of de kabel goed vastzit en probeer eventueel een andere aansluiting. Gebruik je een adapter, test dan ook of het probleem verdwijnt wanneer je de monitor rechtstreeks aansluit.

Bij oudere kabels kan vervanging soms al voldoende zijn om weer een stabiel beeld te krijgen.

Wanneer is het tijd voor een andere monitor?

Blijven de kleuren afwijken terwijl alle instellingen goed staan, dan kan de monitor zelf slijtage vertonen. Vooral oudere schermen verliezen na verloop van tijd hun oorspronkelijke kleurweergave.

Nieuwe monitoren bieden vaak een betere kleurweergave, hogere resoluties en prettigere kijkhoeken. Dat merk je direct tijdens het werken, internetten of bekijken van foto's en video's.

Gebruik je dagelijks een computer, dan is een goede monitor een investering waar je jarenlang plezier van hebt. Zeker wanneer je regelmatig met twee beeldschermen werkt, wil je dat beide schermen zoveel mogelijk dezelfde kleuren tonen.

Een monitor komt bovendien uitstekend tot zijn recht in combinatie met een van onze refurbished laptops of gebruikte laptops, zodat je direct beschikt over een complete en prettig werkende werkplek.

Heb je vragen over een monitor of wil je advies over een scherm dat past bij jouw situatie? Neem dan contact met ons op en wij helpen je graag.